Nikodem Dyzma to niewykształcony prowincjusz, który znajduje na ulicy zaproszenie i trafia na dyplomatyczny raut. Ktoś wytrąca mu tam talerz z ręki, więc Dyzma bez zastanowienia obrzuca go wyzwiskami. To powoduje wybuch entuzjazmu niektórych uczestników przyjęcia. Okazuje się, że zbeształ znienawidzonego doradcę premiera, odwagi gratuluje mu sam minister. Z miejsca zostaje administratorem wielkiego majątku. Gazety rozpisują się o jego talentach organizacyjnych, bohaterskiej przeszłości na froncie, panie z towarzystwa wybierają go na mistrza swej loży masońskiej, której działalność ogranicza się do wyrafinowanych orgii. Uważany jest za energicznego polityka, wybitnego ekonomistę wykształconego w Oksfordzie, silnego mężczyznę i wielki autorytet. Zawdzięcza to głównie podawaniu cudzych pomysłów za własne. Wszystko, co robi, obraca się na jego korzyść. Nie ma nic do powiedzenia, często więc milczy, co odbierane jest jako milczenie znaczące. Brak obycia interpretuje się jako lekceważenie konwenansów. Chamstwo uchodzi za siłę charakteru. Nieznajomość języków za patriotyzm. Ten pan Dyzma ma trafne podejście do życia: chwyta je za grzywę i wali w pysk - podziwia go minister Jaszuński.